Onderhandelingen Nederland en Indonesië

In het dekolonisatieconflict tussen Nederland en Indonesië is naast de twee grote militaire acties ook voortdurend onderhandeld tussen beide partijen. In april 1946 vindt op het landgoed de Hoge Veluwe overleg plaats tussen een Republikeinse en een Nederlandse delegatie. De conferentie levert geen concrete resultaten op maar de Nederlandse regering is bereid te erkennen dat de Republiek het feitelijke gezag uitoefent op Java. Onder Britse bemiddeling komen Nederland en de Republiek Indonesië in Linggadjati tot een overeenkomst. De Republiek zegt toe mee te werken aan de vorming van een federale Indonesische staat die deel uitmaakt van een Nederlands-Indonesische Unie. Nederland erkent dat de Republiek Indonesië op Java en Sumatra de feitelijke macht bezit.
Na de eerste Politionele Actie wordt onder leiding van de Commissie van Goede Diensten onderhandelt aan boord van het Amerikaanse marineschip Renville. De overeenkomst stelt de demarcatielijnen vast op Java en Sumatra en regelt de evacuatie van Indonesische militairen vanuit Nederlands gebied. Na de tweede Politionele Actie maakt het Van Roijen-Roem Akkoord de weg vrij voor de uiteindelijke soevereiniteitsoverdracht. Tijdens de Ronde Tafel Conferentie in Den Haag wordt de definitieve overdracht van de soevereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië geregeld. De akte van soevereiniteitsoverdracht en erkenning wordt door koningin Juliana en premier Hatta ondertekend tijdens een plechtigheid in het Paleis op de Dam in Amsterdam.

Literatuur

H.W. van den Doel, Afscheid van Indië. De val van het Nederlandse imperium in Azië (Amsterdam, 2000).
Philip Dorling & David Lee (ed.), Australia & Indonesia's independence. The Renville agreement. Documents 1948 (Canberra, 1996).

Informatie o.a. in:

Toegang 2.22.21,
- inv.nrs. 1 t/m 18 (Serie: General Records of the Department of State Decimal Files: 1945-1949) National Archives and Records Administation
- inv.nr. 46
- inv.nrs. 303 t/m 329 (Serie: East Indies - Negotiations between Dutch and Indonesians 1946-1950) National Archives of Australia
- inv.nrs. 330, 331 en 332
- inv.nrs 381 t/m 386 (Serie: Negotiations between the Dutch and the Republic of Indonesia, 1947 en 1948) National Archives of Australia
- inv.nrs. 387 t/m 392: Committee of Good Offices - Records (1947-1948) National Archives of Australia
- inv.nrs 855 t/m 870 (Serie: UN Security Council Resolutions UN Securtiy Council 1948-1949) Collectie F. Gouda
- inv.nrs. 871 t/m 927 (Serie: UN ARCHIVES DAG 13-2.0.0. 1947-1951) Collectie F. Gouda
- inv.nrs. 942 t/m 989 Collectie F. Gouda

Zie ook:

- Digtale collectie van het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis:
Officiële bescheiden betreffende de Nederlands-Indonesische betrekkingen, 1945-1950. Uitgegeven door S.L. van der Wal, P.J. Drooglever en M.J.B. Schouten

- Republiek Indonesië

- Diplomatieke en militaire relatie met Australië

- Diplomatieke en militaire relatie met de Verenigde Staten