Geallieerde troepen in de archipel 1945-1946

Het noordelijke deel van Nieuw-Guinea is het eerste gebied van Nederlands-Indië dat wordt heroverd op de Japanners. Op 22 april 1944 landen Amerikaanse troepen onder bevel van generaal MacArthur bij Hollandia, op 27 mei op Biak en op 15 september volgt de invasie van Morotai in de Noord-Molukken. De Australische troepen die onder zijn bevel staan krijgen een belangrijke rol toebedeeld bij de bezetting van het zuidelijke deel van Nieuw-Guinea (Merauke Force) en bij de aanval op Borneo. MacArthur geeft in februari 1945 het Australische Eerste Legerkorps de opdracht om Tarakan en Balikpapan te veroveren. De aanvallen vinden plaats op respectievelijk op 1 mei 1945 en 1 juli 1945. Na de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945 zijn de Australische troepen verantwoordelijk voor de bezetting van Oost-Indonesië, de ontwapening en afvoer van de Japanners en de handhaving van rust en orde totdat het Nederlands burgerlijk bestuur (NICA) deze taken overneemt. De Australiërs blijven in Oost-Indonesië tot het voorjaar van 1946. Er worden vijf troepenformaties naar het gebied gestuurd die vernoemd worden naar hun bestemming: de Timor Force, de Ambon Force, de Menado Force, de Makassar Force en het Ternate Detachment. Voor de herbezetting van Sumatra en Java worden Brits-Indische troepen ingezet. Admiraal Mountbatten stuurt de 23ste en de 5de Indian Division naar Java. De 26ste Indian Division gaat naar Sumatra.

Literatuur

David Horner, Blamey. De Commander-in-Chief (Sydney, 1998).

D. Clayton James, The years of Douglas MacArthur. Volume 2 1941-1945 (Boston, 1975).

Richard McMillan, The British Occupation of Indonesia 1945-1946: Britain, The Netherlands and the Indonesian Revolution (London, 2005)

Informatie o.a. in:

Toegang 2.22.21,
- inv.nrs. 161, 162, 163, 165, 169, 170, 171 en 172 (Java en Sumatra)
- inv.nrs. 602 t/m 606, 639 en 807 (Borneo)
- inv.nrs. 614 en 625 (Timor)
- inv.nr. 615 (Ambon)
- inv.nr. 633 (algemeen Australische troepen)
- inv.nrs. 650, 657 en 659 (Nieuw Guinea)
- inv.nrs. 707 t/m 731 (Merauke Force, Nieuw Guinea)
- inv.nrs. 732 t/m 784 (Makassar en Halmaheras, inclusief Morotai)